Enplegu gehiago ala lan gehiago?

Iturria: Endika Alabort / Berria – 2013/04/28

Lanaldiaren luzapena gero eta ohikoagoa da gure enpresa eta administrazio publikoetan, nahiz eta zenbait salbuespen izan. Estatistikak eskuan, 2011. urtean Hego Euskal Herriko urteko lanaldia 1.694 ordukoa izan zen; Alemaniak baino ia 280 ordu gehiago. Administrazio publikoa aztertzen badugu, Nafarroako Foru Erkidegoan, aurtengo lanaldia 1.592 ordutan mantentzea adostu da. EAEn, aldiz, 1.614 ordura handitu, martxoan Jaurlaritzak 35 orduko lanaldia alde batera utzi baitzuen, nahiz eta Legebiltzarra neurri horren aurka jarri den. Luzapen horiek eragin zuzena dute enpleguaren gain, eragin erabat negatiboak. Zenbait kalkuluren arabera, EAEko administrazioak lanaldia berriz luzatzearen ondorioz, 9.000 lanpostu galduko dira. Bai sektore publiko eta bai pribatuko enpresa askotan, lanpostua mantentzen dutenek kaleratutako langileen eginkizunak egiten dituzte: lanordu gehiago soldata berberagatik, hots, soldata jaitsi. Azken egoera hori uler daiteke langabeziak duen diziplina boterea dela eta.

Erakunde publiko zein pribatuen aldetik ez da inoiz aipatzen lanaldia murrizteko aukera. Badirudi gaur egun hori eskatzea alferren gauza dela. Agenda publikotik at uzten duten gaia da. 1886ko maiatzaren lehenean, zortzi orduko lanaldia eskatu zen, nahiz eta AEBetan ez zen onartu 52 urte pasatu arte. Depresio Handian, lanaldia murriztu, enplegua sortzeko eta aberastasuna banatzeko. Proposamen berriak izan dira, eta denbora nahikoa izan dugu horrelako neurriak aplikatzeko. 1980ko hamarkadan, eguneko lau orduko lanaldiak proposatu ziren; 1990koan, aldiz, asteko 35 orduak aldarrikatu ziren, gure administrazio publikoetan aplikatu dena aurten arte.

2011n, New Economics Foundationek 21 orduko lan astea sostengatzen duen proposamena egin zuen, elkar harremandutako hainbat arazo gainditzeko bidea erraztuz: langabezia eta lanaldi amaiezinen paradoxa, gainkontsumoaren arazoa, berotegi efektua sortzen duten gas emisio neurrigabeak kontrolatzea, ongizate gabeziari aurre egiteko proposamenak… Klima aldaketaren erronkari aurre egiteko indar handiko aldaketa litzateke, natur baliabideak babestuz. Gure bizitzaren erritmoa eraldatuko luke, gizatiarragoa eginez. Produkzioekonomia eta erreprodukzioekonomia birbanatzea exijitzen du, zaintzen ekonomiari balioa emanez, eta gizon eta emakumeen arteko lana era zuzen batean esleitzen. Etorkizuneko egoera honetara heltzeko ibilbide orria ez da erraza izango, baina egin beharreko apustua da.

Azken hamarkadetan produktibitatea areagotu da, produktu edo zerbitzu bat ekoizteko gero eta denbora gutxiago behar izanez. Hazkunde horrek babes dezake horrelako bidea hautatzea, baina arlo instituzionaletik ere kontrako bideak jarraitu dira, horren adibide argia krisi garaian administrazioen jokaera izanik. Gogoratu behar dugu 2008. urtean Europako Kontseiluak egindako proposamena, asteko 65 lanaldiaren alde eginez. Europako Legebiltzarrak atzera bota zuen neurria, baina badirudi egoera sozioekonomiko berri honetan balia daitezkeela atzeko atetik neurria aplikatzeko. Gizartea eta ekonomia zuzentzen duten interesek ez dute helburu moduan gizarte beraren onura. Horrela uler daiteke lanaldi handitzearen atzean dauden presioak, baita sektore publikoan ere.

Lanean denbora gutxiago emateak onura asko ditu, lehen esan den bezala. Baina eztabaidan planteatzen diren lehenengo erronkak hurrengoak dira: lan gutxiago, soldata gutxiagoren truke? Era proportzional batean murriztu beharko litzateke soldata? Edo ez murriztu? Planteamendu bat soldata handien murrizketa eta txikiak maila berean mantentzea izan daiteke, soldata horiek transferentzia publikoekin osatua izatea da. Kontuan hartzekoa da lanaldia ez bada zorrozki murrizten, poliki-poliki egiten baizik, enpresek lanaren produktibitatearen bitartez aurre egiteko aukera izan dezaketela, enplegu mailan eragin txikia izanik.

Gure etorkizuna kultura mota batetik bestera igarotzeko gaitasunean dago, non lan harremanak guztiak irabazteko planteatzen diren. Planteaturiko arrazoi guztiak har ditzagun, gizarteak bere osotasunean irabaz dezan.

Etiquetas: , ,

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s

A %d blogueros les gusta esto: